Rota: Güney Kafkaslar (Gürcistan-Ermenistan-Azerbaycan) Sınır Geçişleri

Güney Kafkaslar olarak adlandırılan bölge, başlıca Gürcistan-Ermenistan-Azerbaycan üçlüsünü kapsamaktadır. ‘Başlıca’ dedim çünkü bölge kendi içinde o kadar karışık ki hiçbir şey göründüğü kadar basit değil bu coğrafyada. Gürcistan’ın Abhazya’sı ve Güney Osetya’sı, Azerbaycan’ın Nahçıvan’ı, Dağlık Karabağ’ın durumu ve dahası… Rusya’nın fiziki varlığının, artık görünmez bir etki alanına bıraktığı bu bölge o kadar girifttir ki 100 yıldır çözümlenemeyen sorunların, sanki en az bir asır daha çözümlenemeyeceği izlenimini bırakıyor insanda. Halkların kafası karışık. Herkes gibi barışı ve huzuru isteseler de aynı zamanda sıkı sıkıya tutundukları gururları, onları ele veriyor.

IMG_5642
Tarihi İpek Yolu üzerinde bulunan Tiflis’te, Kervansaraylar ve eski hamamlarla dolu bir bölge

Örneğin Dağlık Karabağ meselesi yüzünden 1992’de Ermenistan ve Azerbaycan arasında çıkan savaş, fiziki olarak bitmiş olsa da, kağıt üzerinde bu iki ülke halen savaş halinde. Ayrıca sıcak savaş olmasa da, soğuk savaş niteliğine uygun bir hava var her iki ülkede de. Bunun sonucu olarak, Ermenistan’ın Azerbaycan ile açık olan herhangi bir kara sınırı bulunmamaktadır. Yani bu iki komşu ülkenin birbiri arasında sınır geçişi yoktur. Durum, Türkiye-Ermenistan sınırı için de söz konusu. Türkiye ile Ermenistan arasında aktif bir kara sınır geçişi yoktur. Bu da Ermenistan’a, karadan sadece iki giriş noktası veriyor. Biri Gürcistan’dan, diğeri ise İran’dan. Bu bölgedeki seyahatim süresince aldığım en çok soru sınır geçişleri ile ilgiliydi. Bu yüzden bu yazımda SADECE bölgedeki sınır geçişlerini nasıl yaptığımdan ve yolculuğunuzu kolaylaştıracağını düşündüğüm tüyolardan bahsedeceğim.

IMG_5583
Batum’a ilk vardığım saatler

İlk olarak, Türkiye’den Gürcistan’a geçiş için bir çok seçenek var. Eğer yolunuzu Karadeniz üzerinden yaparsanız, geçişi kolaylıkla otobüs ile veya kendi aracınız ile gerçekleştirebilirsiniz. Uçak ile Batum’a indiğinizde, memur uçak biletinizi görmek istiyor. Bunun nedeni ise vatandaş Artvin’e bileti alıyor, havalimanı kapalı olduğundan Batum’a iniyor ve Batum’dan geri otobüs ile Artvin’e geçiyor. Tabi bazı kurnazlar var o biletle Batum’dan Gürcistan’a girmeye çalışıyor çünkü Artvin bileti Batum biletinden çok daha ucuz. Görevliler buna izin vermiyor. Burada en önemli nokta ise hangi belge ile Gürcistan’a giriş yapacağınız. Şahsen nüfus cüzdanımla giriş yapmak istedim çünkü pasaporta gerek olmadığı söyleniyordu. Ben de bunu denemek istedim ve arkamdaki Avrupalı turistlere hava atacaktım (1 hafta sonra ülkeden ayrılırken çok feci patladım, birazdan anlatacağım). Evet, gerçekten de nüfus cüzdanıyla girebiliyoruz. Sorunsuz sıkıntısız. Yani sonuç olarak ne vize var ne de geçiş için herhangi bir ücret.

Gelelim Gürcistan/Tiflis’ten, ikinci ülke olan Ermenistan’a karayolu ile geçişime…

65795956-FF11-4968-B3EC-5674DBC3D952
Gürcistan’dan çıkış – Ermenistan’a giriş

Tiflis merkezde vızır vızır dolanan Marshruthka’ları görmemek için fazladan efor sarfetmek gerekir. Minibüs şeklinde olan bu araçlar dolduğu an (8-10 kişi) kalkış yapıyor. 30 Lari (60 TL) ücreti olan bu araçların sürücüleri biraz çılgın. Abimize, molanın birinde sordum: Neden bize sıkıntı veriyorsun arabaları milim milim sollayarak ve saatte 700km ile giderek!!!? Cevabına cevap bulamadım 🙂 Dedi ki ‘ben böyle gitmezsem siz de ben de sıkıntıdan ölürüz. Yollar kötü 5 saatlik yolu 15 saatte alırız. Sıkıntıdan ölmek, gerçekten ölmekten daha kötü.’ Haksızsın diyemedim ve yüzümde bir tebessüm ile, 1 Lari’ye aldığım çirkin otoban kahvesini yudumlayarak koltuğuma doğru yol aldım.

IMG_5970.jpg
Gürcistan – Ermenistan Kara Sınır Geçişi

Gürcü sınırındaki kontrol gayet rahat. Ver passport, al damga, git. Ben 2 saat sınırda tutuldum. Niye mi? Hatırlarsanız girişte sırıta sırıta kimlikle girmiştim. Kimlikle girersen, tek seçeneğin geldiğin ülkeye (Türkiye’ye) geri dönmek oluyormuş. Ben yolculuğumu ve kendimi anlatırken aradan neredeyse 2 saat geçti. Sinirler gerilmeye başlarken, arkadan ciddiyetsiz bir memur güle oynaya elinde bisküvilerle geldi ve ‘bu seferlik ben senin pasaportuna çıkış damgası vuruyorum ancak böyle bir şey yok sakın bir daha yapma bunu’ dedi. Vurdu damgayı yolladı Marshruthka’ma. Yolcuların hepsi haliyle sinir olmuştu bana. Herkese elimdeki fındıklardan ikram edince (şoföre ekstra tabi canı fazla sıkılmasın diye) keyifler yerine geldi ve yola devam ettik.

IMG_5968.jpg
Erivan / Ermenistan yolu üzeri

Sonunda asıl merak ettiğim noktaya gelelim. Ermenistan sınırı! Direkt olarak sıraya girip pasaportu gösterdim. İlk ‘Marhabaa!’ deyip gülümsedi. Sonra pasaporta göz atınca ‘E vize yok hayırdır?’ dedi memur. ‘Biliyorum yok, o yüzden verdim. Kapıda alınır diyordu. Almak istiyorum’ dedim. ‘Arkaya bir yere götürdü ve 30 günlük tek girişlik vize karşılığında 6 Dolar istedi. Vize çıktısını alıp pasaportuma bastı. Kafamda sorular birikiyordu. Azerbaycan’a acaba bu vize pasaportumda basılıyken girebilecek miydim? Sorunsuz bir şekilde geçtim ancak diyaloglar biraz garipti. Bu arada bahsetmeden geçemeyeceğim bir olay yaşadım. Benim kurgum veya paranoya halim mi yoksa gerçekten öyle miydi bilmiyorum ancak pasaport noktasında göz göze geldiğim yaşlı teyze (sınır geçişi yapan bir vatandaş değil, orada herkesin üstünü başını hal hareketlerini gözetlemekle meşgul bir ‘teyze’) ile Erivan’da dolanırken işlek bir caddede tesadüfi bir şekilde tekrar karşılaştım. Tesadüfi miydi artık onu bilemiyorum…

IMG_5967.jpg
Erivan / Ermenistan yolu üzeri Sevan adlı bir şehir

Şimdi gelelim üçüncü ülke – Azerbaycan’a karayolu ile geçişime…

Yukarıda belirttiğim gibi, Ermenistan – Azerbaycan karayolu sınır geçişi yok. Ya Gürcistan / Tiflis’e geri dönüp geçiyorsunuz ya da İran üzerinden. Ben zaten İran’a Azerbaycan’dan sonra gideceğim için, Tiflis’e Marshruthka ile geri döndüm. Fiyatlar dahil her şey aynıydı. 6 saatlik yolculuk sonunda, Tiflis’te indiğim yerden direkt olarak şehirler arası tren istasyonuna gittim ve Tiflis – Bakü night train (gece treni) biletimi aldım. Fiyatı 20 dolar civarına denk geliyor. Yolculuk 13 saat süreceğinden 20 dolara olan yataklı 4 kişilik vagonu tercih ettim. 15 dolara sadece koltuk ve umumi yer de alabilirsiniz. Zaten yoldan gelmiştim ve ülke aşmıştım. Şimdi 13 saatlik bir yola daha çıkıyordum. Tekrar ülke değiştirecektim ve yatak şarttı.

IMG_5972.jpg
Tiflis – Bakü gece treni (alt ve üst koltuklar yatağa dönüşecek)

Personel Azeriydi ve artık kendi dilimi iletişimde kullanabilecektim. Mola başlangıcında, teyzemiz ‘aşağı düşmek isteyenler’ (trenden inip hava almak isteyenler) diye sesleniyordu. Mola bitiminde ise ‘kapılar bağlanıyor’ (kapılar kapanıyor) şeklinde bizi çağırıyordu. Molalardan birinde çok tatlı bir Azeri çift ile tanıştım. Vagonları boşmuş ve Gürcistan’dan getirdikleri Seperavi şarabı açmışlar. Davet ettiler ve yolculuğun büyük bir kısmını Sezen Aksu vb müzikler eşliğinde muhabbet sohbet ile keyiflendirdik. Trenler gayet rahat. Eleştirenler çok olmuş ama tren ve vagonlar gayet rahattı. Çarşaflar çok temizdi. Sıcaklık ayarındaydı ve her vagonda priz bulunmaktaydı.

IMG_5977.jpg
Nicat ile molada ‘aşağı düştük’ ve çaylandık

Şimdi sınır geçişinden bahsedeyim. Tiflis’ten hareketten yaklaşık 1 saat sonra Gürcü memurlar treni ziyaret ediyor. Mola 1 saat sürüyor ve bu süre zarfında pasaportlar toplanıp çıkış damgaları basılıp, herkese geri dağıtılıyor. Sorgusuz sualsiz bu süreç rahatça işliyor. Ardından Azerbaycan sınırında da aynı rutin işleniyor. Ancak bu sefer, Azeri memurlar bir vagona kurulup tek tek herkesi çağırıyor ve giriş damgası vurmadan önce birer fotoğrafınızı alıyor. Bana Ermenistan ile ilgili hiçbir soru yöneltilmedi. Ancak soru sorulduğunu iddia edenler oluyor. Benim arkadaşlarımdan da sorguya tutulduğunu söyleyenler oldu. Ancak neticede, pasaportta Ermenistan vizesi bulunsa bile sadece sorular soruluyor, cevaplar alınıyor. Çok ters bir durumla karşılaşılmadığı sürece, Ermenistan vizeniz var diye Azerbaycan’a girememe durumu çok çok çok istisnai bir durum. Bu yüzden korkulacak bir durum kesinlikle yok. Zaten hepsi gayet güler yüzlü şakalaşır vaziyette iletişim kuruyorsunuz. 1 Eylül 2019’dan itibaren vize kalktı. Herhangi bir ücret yok. Öncesinde, ilginç bir şekilde vize de vardı ücreti de 🙂

IMG_5981.jpg
Tiflis – Bakü tren yolculuğumun sonu ve Bakü tren garı

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Powered by WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: